| Pháp Luật TP.HCM thông tin một số văn phòng công chứng (VPCC) đã rục rịch mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho công chứng viên tư. Tuy nhiên, do chưa có quy định của Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu nên mỗi VPCC tự quyết theo khả năng của mình. Vì thế, nếu có thiệt hại do công chứng viên tư gây ra, mức bồi thường cho người dân sẽ “thượng vàng, hạ cám” tùy từng hợp đồng bảo hiểm của VPCC.
Mức bồi thường chênh nhau rất lớn
Tổng Công ty cổ phần Bảo hiểm Bảo Minh (gọi tắt là Bảo Minh) đã ký một hợp đồng bảo hiểm với VPCC Việt (Hà Nội), mức bồi thường tối đa trong một năm đối với mỗi tổn thất là 3,5 tỷ đồng. Bảo Minh cũng đã bàn bạc với sáu VPCC tại TP.HCM về ký hợp đồng bảo hiểm chung cho công chứng viên tư. Dự kiến mức bồi thường cho hợp đồng bảo hiểm chung này chỉ có hai tỷ đồng trong một năm, mỗi VPCC phải nộp phí 12 triệu đồng/năm. Rõ ràng mức bồi thường của Bảo Minh đối với các thiệt hại do công chứng viên của các VPCC gây ra sẽ chênh lệch rất lớn.
Trong khi bản chất của bảo hiểm là chia sẻ rủi ro. Luật Công chứng quy định các VPCC phải mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho các công chứng viên của mình. Do đó phải hiểu luật này quy định mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự là bắt buộc đối với các công chứng viên tư. Nhưng theo Điều 8 Luật Kinh doanh bảo hiểm, bảo hiểm bắt buộc là loại bảo hiểm do pháp luật quy định về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu mà tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ thực hiện. Bảo hiểm bắt buộc chỉ áp dụng đối với một số loại bảo hiểm nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công cộng và an toàn xã hội. Hiện nay, Luật Kinh doanh bảo hiểm chỉ có loại hình bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp bắt buộc đối với hoạt động tư vấn pháp luật (luật sư), còn bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp công chứng viên thì chưa quy định.
Công chứng viên lách luật: Làm sao gánh xuể?
Theo Phó phòng Công chứng số 7 (TP.HCM) Hoàng Mạnh Thắng, tại các TP lớn như TP.HCM, người dân giao dịch một lần cả chục tỷ đồng là chuyện bình thường. Do đó, mức độ rủi ro giao dịch không phải là không có và nếu có thì chưa chắc đã nhỏ. Trong khi các VPCC chỉ mua bảo hiểm mức bồi thường tối đa hai tỷ đồng/năm mà một năm mỗi VPCC chứng cả trăm, cả ngàn hợp đồng, giao dịch thì chưa chắc đã đủ để bồi thường thiệt hại cho các sơ suất của công chứng viên, nếu có. Không lẽ người dân bị gây thiệt hại sau lại không được bảo hiểm bồi thường vì đã bồi thường hết hai tỷ đồng cho người dân bị thiệt hại khác trước rồi?
Ví dụ: Người chồng muốn bán căn nhà trị giá 1.000 lượng vàng nhưng không muốn chia cho người vợ đang ở tỉnh khác hoặc ở nước ngoài. Anh ta liên hệ với công chứng viên và hứa sẽ chia 25% số tiền bán nhà (khoảng 250 lượng vàng, tính thành tiền hơn 4,5 tỷ đồng). Để tránh bị lỗi cố ý, công chứng viên yêu cầu người chồng làm giấy cam kết đó là tài sản tài sản riêng của mình. Sau đó, công chứng viên ký cho bán nhà và người chồng bỏ đi nơi khác. Khi người vợ phát hiện vụ việc, kiện ra tòa thì công chứng viên có thể thoát được nhờ “lá bùa” là giấy cam kết tài sản riêng của người chồng. Lúc đó, nếu công ty bảo hiểm bồi thường tối đa cho người vợ thì cũng chỉ có hai tỷ đồng so với giá trị người vợ thiệt hại là chín tỷ đồng.
Theo ông Thắng, giấy cam kết do người dân viết thường được sử dụng trong lĩnh vực công chứng. Tuy nhiên, nó là con dao hai lưỡi, công chứng viên có thể linh hoạt giải quyết một vấn đề còn vướng mắc và cũng có thể cho qua dễ dàng. Khi đó trách nhiệm được đẩy vào tay người cam kết. do chưa có luật tuyên thệ nên việc xử lý tình huống cam kết sai sự thật cao nhất cũng chỉ xử phạt hành chính chứ chưa có vụ nào người cam kết sai bị xử lý hình sự cả. |
